Các món ăn cứ đều đều diễu qua trước mặt các thực khách trên một băng chuyền chạy vòng vèo. Ai thích ăn món gì thì cứ việc lấy bỏ vào nồi lẩu trước mặt. Rất đơn giản, tiện lợi mà lại theo được đúng sở thích cá nhân của từng người.
Chợt nghĩ, lẩu băng chuyền cũng cho ta được nhiều bài học bổ ích, như chính cuộc sống đang ào ạt trôi đi, đầy cạm bẫy và bon chen. May mắn, rủi ro, thành công và thất bại, sự kiên nhẫn, bình thản và nóng vội. Chẳng thiếu một tình huống nào.
Cứ 25 món ăn trôi qua bạn mỗi phút, bạn phải quả quyết thật nhanh để lấy cho mình một món yêu thích. Chẳng khác gì cuộc đời. Các cơ hội luôn luôn mở ra và đến với bạn. Bạn phải nhanh tay, lẹ mắt và đủ quyết đoán để tận dụng nó. Nếu bạn chần chừ, món ăn sẽ đi qua. Cũng giống như cơ hội sẽ trôi qua. Và bạn sẽ phải chờ rất lâu để nó xuất hiện trở lại. Và cũng có thể là không bao giờ nó xuất hiện nữa.
Bạn thích ăn món rau cải chẳng hạn. Trong khi người khác lại thích món thịt dê núi. Nhưng rồi món rau cải bạn thích thì chẳng thấy đâu mà món dê núi người khác thích thì cứ đến ùn ùn. Bạn cay đắng nhận ra rằng, cũng như cuộc đời đầy khó khăn trước mặt, đôi khi cái mà bạn ghét cay ghét đắng lại chính là cái mà người khác đang thèm muốn và ước ao để có được.
Bạn reo lên khi có món nấm Kim Châm mà bạn thích đang đến gần. Bạn chờ đợi nó vài giây nữa thôi là có thể với tay lấy được. Nhưng rồi người ngồi ngay cạnh bạn, ngay trước lượt bạn lại với tay lấy mất. Thật là thất vọng. Nhưng biết làm sao được. Cơ chế thị trường đang gõ cửa từng gia đình và rõ ràng là đối thủ cạnh tranh nhiều khi lại là người ở gần bạn nhất.
Hải sản là một trong những thứ được chờ đợi nhất ở Lẩu Băng Chuyền. Nó lại là món đắt tiền nên thỉnh thoảng mới được nhà bếp đưa ra. Thật khó có thể đến lượt bạn vì biết bao nhiêu người ngồi đằng trước cũng đang chờ đợi nó. Thế đấy! Những thứ có giá trị bao giờ cũng liên quan đến ganh đua, chen lấn và hồi hộp. Nó bắt bạn phải học bài học về sự kiên nhẫn chờ đợi.
Món thịt bò Mỹ cũng thế. Rất đắt tiền và ít khi xuất hiện. Vậy mà hôm nay nó lại trôi qua mặt bạn tới mấy lần. Đơn giản là vì mấy vị khách ngồi ở lượt phía trước bạn kiêng món này vì sợ cái mùi gây gây khó chịu của nó (thật là kỳ lạ khi có người sợ thịt bò). Thế là món ngon ấy cứ mặc nhiên đi qua để đến với bạn. Bạn thấy không? Cũng như cuộc đời này, bạn chỉ có thể thành công nếu gặp may mắn thôi. Nhớ nhé, không gặp may mắn là vất vả lắm đấy.
Lẩu Băng Chuyền là loại nhà hàng mới du nhập vào Việt Nam gần đây thôi. Ngồi nhâm nhi vài món ngon. Nhấp một ngụm bia thơm lừng. Chợt thấy, những gì đang diễn ra trước mặt cũng cho ta thấy và thấm thía được nhiều điều.
Anh quen chị nhân dip cả hai cùng tình cờ hợp tác với một đối tác thực hiện chương trình truyền hình ngắn. Chị là phóng viên, không, đúng hơn thì phải nói là biên tập viên “cứng” của một trong những chương trình truyền hình ăn khách nhất trên kênh truyền hình trung ương. Anh đang phụ trách một công ty truyền thông được coi làm tàm tạm ở Hà Nội.
Trong phạm vi của mình, anh đảm nhận phần việc khai thác thương mại cho chương trình, còn chị, tất nhiên là lo phần nội dung của nó. Theo lời mời của đối tác, anh gặp chị tại một quán bar sang trọng. Chỉ mới nhìn thấy nhau thôi, hai bên hình như đã có thiện cảm, và thiện cảm ra mặt là sự tin tưởng vào tay nghề chuyên nghiệp của nhau.
Ít lâu sau, chương trình được thực hiện.Cả anh và chị đều không tham gia vào nữa. Mỗi người theo một hướng khác nhau.
Anh không tham gia vào việc khai thác chương trình, thực ra là người ta đã không cho anh khai thác tính chất thương mại vốn có của nó. Đành chịu! Còn chị, thì anh không hiểu tại sao? Anh có nghe một câu chuyện, riêng tư thôi, nhưng có thể coi là một tai nạn thuần túy nghề nghiệp. Vì nó, chẳng những chị không được tham gia làm phần nội dung của chương trình, mà còn không được xuất hiện trên cả chương trình nổi tiếng mà chị đang làm nữa.
Anh nghĩ, chắc chị buồn, nên cũng không gọi nữa. Gọi thì biết nói gì? Mới gặp nhau có một lần. Thiện cảm thì thiện cảm thật.Nhưng nói gì bây giờ? Thôi, đành vậy! Nhưng anh vẫn nhớ lần gặp đầu tiên, lúc chia tay, chị nói: “Anh nhớ, em rất muốn được hợp tác làm một chương trình gì đó với anh. Nếu có ý tưởng gì, anh gọi em nhé!”.
Đã gần 2 năm trôi qua!
Chiều nay, sau gần nửa năm cho một ý tưởng mới đang cần người để có thể biến nó thành hiện thực, anh bấm máy. Chờ thật lâu. Cuối cùng là câu trả lời tự động từ tổng đài “số máy tạm thời không sử dụng”. Anh bống hốt hoảng. Tìm chị bằng cách nào bây giờ đây?
Đôi khi, chỉ vì bạn đánh mất số điện thoại, hay bạn thay đổi số điện thoại mà không báo, bạn sẽ vĩnh viễn mất đi một người bạn, một cơ hội, một cơ may, và có thể, cả một niềm hạnh phúc…!
Một con rùa khổng lồ, nặng ngót 70 cân bị người dân Sơn Tây bắt được. Người ta phỏng đoán vì đợt ngập lụt, rùa đã rời khỏi hồ Đồng Mô đi ra sông và bị những người dân thả lưới bắt được. Con rùa quá lớn khiến người dân cảm thấy bất thường, rủ nhau nô nức đến xem. Nhà chức trách trong nước, nhà nghiên cứu nước ngoài và đám phóng viên kéo đến ầm ĩ.
Cuộc thương lượng thành công. Những người dân bắt được rùa đồng ý nhận khoản bồi thường nho nhỏ để trả lại rùa cho nhà chức trách và các nhà nghiên cứu. Người ta đã chính thức thả rùa về với môi trường quen thuộc của nó là hồ Đồng Mô. Một công việc bình thường trong công tác bảo vệ các loài động vật quý hiếm trước nguy cơ tuyệt chủng.
Nhưng câu chuyện không chỉ đơn giản như vậy.
Theo thông báo, đây là loài rùa có chung nguồn gốc với rùa Hồ Gươm. Nói một cách dễ hiểu, nó chính là anh em của rùa Hồ Gươm. Các nhà khoa học nước ngoài cho rằng trên thế giới chỉ còn 4 cá thể (?!), một nửa ở Việt Nam là rùa Hồ Gươm và rùa hồ Đồng Mô. Nửa kia đang ở Trung Quốc.
Rách việc nhất là người ta lại đồng nhất rùa Hồ Gươm với rùa hồ Đồng Mô. Lời khẳng định đó gây khó chịu cho không ít người vốn đã quen xem rùa Hồ Gươm là một cái gì đó rất linh thiêng và chỉ có ở Hồ Gươm thôi. Thậm chí, ngay cả ở Hồ Gươm cũng chỉ có một cá thể mà chúng ta vẫn thỉnh thoảng nhìn thấy mà thôi.
Trong lần gặp mặt cách đây ít lâu, bác Nguyễn Vĩnh Phúc, người được mệnh danh là Nhà Hà Nội học nói với tôi rằng không nên, và không cần thiết phải gọi là Cụ Rùa Hồ Gươm làm gì? Chúng ta chỉ nên đơn giản gọi là rùa Hồ Gươm thôi.
Vì sao thế?
Bởi vì, chẳng cần thiết phải thần thánh hóa một loài động vật vốn đã trở nên thân thuộc và gần gũi với người dân Thủ đô nói riêng và người dân Việt Nam nói chung đến như thế! Câu chuyện Rùa Vàng nổi lên mặt nước nuốt lại thanh gươm của Lê Thái Tổ, khi đất nước đã thái bình sở dĩ sống mãi trong lòng người dân nước Việt đã mấy trăm năm chính là ở sự gần gũi, đời thường và bình dị.
Rùa Hồ Gươm có thể không phải chỉ có một cá thể ngay ở Hồ Gươm. Cũng có thể, chính xác rùa hồ Đồng Mô là anh em của rùa Hồ Gươm.Và cả hai cá thể đang sinh sống ở Trung Quốc kia cũng vậy. Như thế, đâu có mất mát gì, đâu có làm giảm đi hình ảnh đẹp, sự linh thiêng vốn có từ hàng mấy trăm năm nay của rùa Hồ Gươm đâu.
Đã đến lúc phải bỏ cái thói quen ta là số 1, ta là duy nhất, ta là hơn tất cả… và không ai được giống ta ít nhiều đã nhiễm vào chúng ta từ trước tới nay.
Email từ cô gái có tên là Miriam O’llery, được dịch sang tiếng Việt gửi kèm với lời đềnghị hấp dẫn “chúng tôi là đối tác truyền thông độc quyền của tờ New York Times, đến Việt Nam tìm kiếm đối tác. Chúng tôi muốn gặp anh để bàn về việc hợp tác như thế nào trong tương lai. Đoàn nhà báo của chúng tôi đang có mặt tại đây để thực hiện các cuộc phỏng vấn. Vì thế, đề nghị anh bố trí một buổi gặp”.
Nghe cũng hấp dẫn. Thời buổi lạm phát. Công ty đang gặp khó khăn. Có đối tác đến đề nghị hợp tác tốt quá. Tội gì mà không gặp. Biết đâu lại kiếm được một nhà đầu tư nghiêm túc thì đúng là cơ hội lớn.
Nghĩ thế, định gọi cô giúp việc gửi email cho đối tác theo địa chỉ reply. Nhưng chợt băn khoăn. Nào đã ra đâu vào đâu đâu. Đối tác đến đâu có ít. Hỏi loằng ngoằng dăm câu ba điều rồi lại bỏ đi không hồi âm. Thôi thì đành tự làm. Việc nếu không thành cũng chẳng ai biết. Đỡ phiền!
Băn khoăn là thế nên đành phải tự bốc máy di động gọi cho cô Miriam O’llery nào đó, với một thứ tiếng Anh mà bất cứ một người Mỹ nào nghe tôi nói, chắc cũng đều phải bịt mũi mà tống ra khỏi cửa. Sau một hồi toát mồ hôi, hai bên cũng hiểu được rằng cô đang đi nghỉ với gia đình ở TP. Hồ Chí Minh. Sẽ tới Hà Nội vào ngày thứ 4 và thứ 6 thì gặp nhau vào lúc 10 giờ sáng.
Đúng hẹn, cô tới văn phòng tôi cùng với một phóng viên, được giới thiệu như vậy, tên là Arthur. Hai bên chào hỏi. Trao namecard rồi hồ hởi vào cuộc. Có lẽ đã biết trước trình độ tiếng Anh của tôi, nên cô mang theo một người phiên dịch khá giỏi giang.
Nói. Dịch. Nói. Dịch. Nửa tiếng đồng hồ trôi qua. Tình hình là như thế này: New York Times có kế hoạch làm một số phụ trương về Việt Nam. Đây là lần đấu tiên New York Times tới Việt Nam viết bài trực tiếp bằng con đường ngoại giao. Phía bạn đề nghị tôi giới thiệu một số doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam để phỏng vấn Chủ tịch hoặc Tổng giám đốc. Đồng thời, mời quảng cáo trên số phụ trương này. Tất nhiên, nếu mời được quảng cáo thì sẽ đăng bài phỏng vấn và Công ty tôi cũng sẽ được hưởng quyền lợi hoa hồng gì đó.
Bạn nói với tôi giá quảng cáo một trang (full page) là 98,000 USD. Nếu làm phần tám trang, diện tích nhỏ nhất có thể, thì giá là 33,000 USD. Nghe xong giá, đã thấy quá đắt, và chẳng khả thi mấy. Thật khủng khiếp nếu một công ty nào đó ở Việt Nam chi ra tới 1,7 tỉ VND để in một kỳ quảng cáo trên báo, dù là tờ báo nổi tiếng như New York Times.
Rất ngạc nhiên vì giá quảng cáo của New York Times đắt quá! Nhưng còn ngạc nhiên hơn nữa là đến New York Times mà cũng phải sử dụng chiêu đăng bài phỏng vấn để mời quảng cáo thì lạ thật!
Đúng là lạm phát chẳng tha một thương hiệu nào? Kể cả những tên tuổi lẫy lừng thế giới!
Đi lễ đền chùa, miếu mạo, mọi người có nhiều cách để bày tỏ lòng thành của mình. Người thì làm hẳn một mâm lễ đầy đủ hoa quả, đồ mặn, đồ chay. Người thì dùng tiền âm phủ. Người thì dùng tiền thật thả vào hòm công đức đặt la liệt khắp nơi. Có nên như thế không? Mà sao quá nhiều lễ hội như vậy? Cái nào cũng na ná cái nào. Cũng áo thụng xanh, đỏ, vàng, cũng hia, cũng mũ…
Làm cách nào để phân biệt? Và nhất là làm thế nào cho đúng với tinh thần văn hóa dân gian? Nhiều quan điểm lắm! Và có rất nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này.
Có một tình trạng rất phổ biến là người dân đi lễ chùa thường rải tiền vào nơi thờ những vị La Hán, Chư Phật. Ai cũng nghĩ làm thế là tốt, mà không hề biết rằng hành động đó chẳng phù hợp gì với thuần phong mỹ tục và tập quán của người dân Việt cả.
Nhiềuđền chùa, người đi cúng lễ thường bày mâm đầy tiền, nhìn vào rất phản cảm. Đã thế, gần đây hiện tượng đi chùa chiền rất nhiều. Kinh tế đang khó khăn, người thất nghiệp nhiều, việc tổ chức quá nhiều lễ hội, lễ kỷ niệm tốn kém hàng nhiều tỷ đồng. Có nên hạn chế một số lễ hội, lễ kỷ niệm không?
Tôi thích đi vãn cảnh, thăm viếng đền, chùa nhưng cũng rất sợ cảnh nhốn nháo, chen chúc nhau, ồn ào, náo nhiệt giữa chốn tôn nghiêm, thanh tịnh. Nhiều lúc, tôi cứ nghĩ, sao mình không tích cực tuyên truyền, cổ động để mọi người đến chùa chiền, đền miếu đừng có đua nhau thắp hương, đốt vàng mã khói mù mịt như hiện nay. Nhiều nhà chùa cũng đã có biển khuyến cáo không đốt hương, nhưng không hiểu sao, mọi người chẳng ai nghe cả.
Nhiều lúc, tôi ước ao giá mà đừng ai mang lễ vật cồng kềnh, mâm to mâm nhỏ đến rồi chen chúc nhau, ganh đua nhau ở gian chính điện đền, chùa thì tốt biết bao. Mọi người cứ đi chân tay không, ăn mặc thật đẹp, lịch sự đến làm lễ. Nhà chùa đã thắp hương sẵn rồi. Làm lễ, vãn cảnh, chụp ảnh kỷ niệm xong, ai có điều kiện kinh tế và có lòng hào hiệp, hoàn toàn có thể công đức hoặc cung tiến tiền mặt, hiện vật trực tiếp cho nhà chùa. Văn minh, lịch sự và lại tránh được tiêu cực.
Nhưng chẳng biết bao giờ mới có thể làm được điều ấy?
- Bên anh cũng Thứ Hai đi làm à? Vậy em bảo bạn em chuyển hồ sơ cho anh xem luôn nhé! - Đúng rồi! Anh đi làm Thứ Hai. Em bảo bạn em chuyển cho anh đi. Mail nhé! Không cần phải đến tận ới đâu! - Hôm nào thì bạn em đi làm được? - Ơ, làm sao anh biết được. Anh phải nhận được hồ sơ đã. Xem xong, anh sẽ chuyển cho người phụ trách nhân sự của công ty. Sau khi có ý kiến của chị ấy, anh mới trả lời được em chứ! - Vâng! À, anh ơi! Lương của bạn em là bao nhiêu hả anh? - Anh chưa biết mặt bạn em, chưa có hồ sơ của bạn em, chính xác là chưa có bất cứ một thông tin nào về bạn em cả. Làm sao anh trả lời được lương bao nhiêu hả em? Anh phải gặp đã, phải trao đổi với bạn em, xem bạn em làm được cái gì, có kinh nghiệm như thế nào, đáp ứng được yêu cầu của công ty hay không đã chứ em! - Vâng, cám ơn anh! Em hỏi thế vì nếu không có chỗ làm tốt, lương cao, bạn em sẽ đi học tiếp ở Đài Loan anh ạ! - Bạn em mới ra trường à? Đã làm ở đâu chưa? - Chưa anh ạ! Mới ra trường. Nhưng bạn em siêu lắm. Tiếng Trung nói như gió luôn.
- Anh ơi? Tăng lương cho tụi em đi chứ! Các công ty khác, người ta tăng lương ầm ầm. Mỗi năm lên một bậc. Mình chẳng thấy tăng lương gì cả! - Mỗi năm một bậc hả em? Vậy nếu như cơ quan Nhà nước, làm đủ 35 năm về hưu, cũng tăng đủ 35 bậc lương hả? - Nhưng mình có phải cơ quan Nhà nước đâu. Mình muốn tăng nhiêu thì tăng chứ! Tăng lương đi cho phấn khởi còn làm việc chứ!
- Đứa bạn em đang làm trợ lý truyền thông cho một hãng nước ngoài, đang rủ em về đấy làm. Chế độ của bên này tốt lắm. Được trang bị thẻ taxi, tết nó đi chơi với em mệt nghỉ luôn mà chỉ việc quẹt thẻ là xong, cuối tháng công ty trả tiền. Lương cao, lại được sếp tăng thêm 200 USD nữa. Mà hay nữa là được trang bị điện thoại di động. Lỡ đánh mất là công ty lại trang bị lại ngay. - Đi nước ngoài ầm ầm luôn! - Em về đấy làm gì? - Làm công việc của bạn em. Nó nghỉ để đi nước ngoài học.
- Anh à? Mấy năm vừa rồi mình vất vả quá rồi. Chống chọi mệt nghỉ mà chỉ đủ ăn. Năm nay, mình cố gắng làm phát hoành tráng nhé! Em muốn công ty mình tốt hơn, tốt hơn nữa cơ. Muốn có thêm vài chương trình, muốn doanh thu phải khá hơn. Cuối năm, mình làm con 4 bánh cho anh em đi công tác đỡ vất vả anh nhé!
Bốn mẩu đối thoại đầu năm, của bốn người ở các vị trí khác nhau, quyền lợi khác nhau. Câu chuyện nào cũng thiết thực và chân thành. Chỉ có điều làm anh ngạc nhiên nhất là câu chuyện cuối cùng. Nó được một người không giữ chức vụ gì, quyền lợi ít nhất và thuộc tầng lớp thấp cổ bé họng nhất trong công ty chủ động chia sẻ với anh, với mong muốn công ty vượt qua khó khăn, sắm sanh được tài sản cho mọi người cùng sử dụng, để làm việc tốt hơn trong năm mới.
Năm nào anh cũng đến vãn cảnh chùa vào những ngày đầu năm. Trong tiết xuân lành lạnh với làn khói mưa phùn bay bay trong gió, cảnh tĩnh mịch của ngôi chùa ngàn tuổi càng làm cho không gian thanh tịnh, huyền bí của chùa thêm phần lôi cuốn và hấp dẫn.
Anh thích lắm, và từ lâu, đã tự nhủ với lòng mình rằng đây chính là một trong những ngôi chùa đẹp nhất mà mình may mắn được biết đến. Chùa đã cũ kỹ rêu phong nhiều lắm. Người đến lễ cũng ít. Có lẽ chẳng có ngôi chùa nào có được cái không gian ấy, khung cảnh ấy.
Tết năm nay, theo truyền thống (của riêng mình thôi) anh lại đến chùa Kim Liên, những mong có ít phút yên bình, yên ả của không gian xưa cũ. Nhưng thật bất ngờ, không gian yên ả, thanh bình ngày trước đã không còn. Hàng đoàn khách đến lễ, cầu khấn ầm ĩ cả sân chùa, lan cả ra ngoài đường dẫn. Chùa đang trong quá trình trùng tu để chào đón Thành Thăng Long ngàn tuổi, cũng phần nào không được ngăn nắp như trước.
Bước thấp bước cao đặt chút tiền công đức, anh chắp tay làm lễ rồi nhanh chóng rút lui trong tiếng cãi nhau, tiếng trách móc ầm ĩ của một toán khách, hình như do nhà xe đi đúng giờ, không chịu chờ những người đến muộn.
